Introductie
De Avond van 2011
Voorgaande jaren
Huibregtsenprijs
Persberichten
De Stichting
Jury - Huibregtsenprijs
Comité van Aanbeveling
Contact
 

Voorgaande jaren

2010 - de elfde Avond van Wetenschap & Maatschappij
2009 - De tiende Avond van Wetenschap & Maatschappij
2008 - De negende Avond van Wetenschap & Maatschappij
2007 - De achtste Avond van Wetenschap & Maatschappij
2006 - De zevende Avond van Wetenschap & Maatschappij
2005 - De zesde Avond van Wetenschap & Maatschappij
2004 - De vijfde Avond van Wetenschap & Maatschappij

De Avond van 2010 belicht wetenschappelijke bijdragen aan geluk

Maandagavond 1 november 2010 vond de elfde Avond van Wetenschap & Maatschappij plaats in de Ridderzaal te Den Haag. Het doel van De Avond is Nederlandse toponderzoekers over actuele thema's van gedachten te laten wisselen met vertegenwoordigers uit andere sectoren van de maatschappij.

De elfde editie van De Avond had als overkoepelend thema: Naar een ideale samenleving - hoe wetenschap kan bijdragen aan het geluk in de maatschappij. Wat zeggen de nieuwste wetenschappelijke inzichten over een ideale inrichting van de Nederlandse samenleving en hoe kunnen onderzoek en technologie bijdragen aan het geluk van de burger?

Drs. Dirk Jan van den Berg, voorzitter van het College van Bestuur van de TU Delft en voorzitter van de 3TU.federatie, die dit jaar hoofdsponsor was van de Avond van Wetenschap & Maatschappij, opende de avond met een korte voordracht. Keynote spreker was prof.dr.ir. Louise Fresco. Met haar lezing getiteld Romantische idealen van schaarste en overvloed leidde zij het thema van De Avond in. Louise Fresco is universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, met als aandachtsgebied de grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief.

Tijdens de Avond is voor de zesde maal de Huibregtsenprijs uitgereikt, een prijs voor het beste Nederlandse onderzoek dat opvallend wetenschappelijk vernieuwend is en dat uitzicht biedt op een waardevol maatschappelijk effect. Een breed samengestelde jury onder voorzitterschap van de president van de KNAW Robbert Dijkgraaf selecteerde acht onderzoeken. Aan het eind van de avond werd bekend gemaakt dat Prof.dr. Nico Roymans van het onderzoeksinstituut Cultural Landscape and Urban Environment (CLUE, VU Amsterdam) de Huibregtsenprijs 2010 heeft gewonnen voor zijn onderzoek naar de biografie van het Zuid-Nederlandse cultuurlandschap. Met het bekroonde Zuid-Nederland Project richt Roymans zich op het verkrijgen van een samenhangend beeld van het cultuurlandschap in opeenvolgende historische perioden. Daarenboven zoekt zijn team naar mogelijkheden om de oude patronen en structuren een plaats te geven in het landschap van de toekomst. Hiermee wordt niet alleen behoud van herkenbaarheid nagestreefd, maar ook de overlevering van een landschappelijk verhaal, onder andere door de organisatie van allerlei publieksactiviteiten. Nico Roymans is hoogleraar Noordwest-Europese Archeologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en is projectleider aan het CLUE.

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Halbe Zijlstra, maakte de winnaar bekend en reikte een cheque ter waarde van € 25.000,00 en een bronzen sculptuur uit aan Nico Roymans.

Winnaar de avond 2010

De wetenschappers die op de elfde Avond optraden als 'tafelwetenschapper' zijn

Prof. dr Ben Ale hoogleraar veiligheid en rampenbestrijding TU Delft
Prof. dr Inez de Beaufort hoogleraar gezondheidsethiek Erasmus Universiteit
Prof. dr Clemens van Blitterswijk hoogleraar tissue regeneration Universiteit Twente
Prof. dr Nynke Dekker hoogleraar bionanologie TU Delft
Prof. dr ir Andy van den Dobbelsteen hoogleraar climate design en sustainability TU Delft
Prof. dr Ben Feringa hoogleraar synthetische organische chemie Universiteit Groningen
Prof. dr ir Jacob Fokkema hoogleraar toegepaste geofysica TU Delft
Dr ir Kees de Gooijer directeur Agrotechnology & Food Sciences Group Wageningen UR
Prof. dr Bas Haring bijzonder hoogleraar publiek begrip van de wetenschap Univ. Leiden
Prof. dr Paul Hekkert hoogleraar vormtheorie TU Delft
Prof. dr Jan van Hooff em. hoogleraar ethologie en socio-ecologie Universiteit Utrecht
Prof. dr Suzanne Hulscher hoogleraar physics of watersystems Universiteit Twente
Prof. dr Irene de Jong hoogleraar klassiek-griekse taal- en letterkunde UvA
Prof. dr Catholijn Jonker hoogleraar mens-machine interactie TU Delft
Prof. dr Wiro Niessen hoogleraar biomedische beeldverwerking Erasmus Universiteit
Ir Koen Olthuis architect Waterstudio
Prof. dr Patricia Osseweijer hoogleraar wetenschapscommunicatie TU Delft
Prof. dr Brenda Penninx hoogleraar psychiatrische epidemiologie VU Amsterdam
Prof. dr Rutger van Santen hoogleraar scheikundige technologie TU Eindhoven
Prof. dr Erwin Seydel hoogleraar toegepaste communicatiewetenschap Univ. Twente
Prof. dr ir Maarten Steinbuch hoogleraar werktuigbouwkunde TU Eindhoven
Dr Janine Stubbe hoofd onderzoekslijn sport TNO Kwaliteit van Leven
Prof. dr Abram de Swaan em. universiteitshoogleraar sociale wetenschap UvA
Prof. dr Ruut Veenhoven em. hoogleraar sociale condities voor menselijk geluk Erasmus Univ.
Prof. dr ir Peter-Paul Verbeek hoogleraar filosofie op het gebied van de technologie Univ. Twente
Prof. dr Sweder van Wijnbergen hoogleraar macro-economie UvA


***

De Avond van 2009

© Frank van Driel
foto: © Frank van Driel

Prof. dr. E.A. Crone heeft de Huibregtsenprijs 2009 gewonnen voor haar baanbrekende onderzoek naar kinder- en adolescentenhersenen. Samengevat onder de titel Puberhersenen eindelijk gefileerd richt het bekroonde onderzoek van Eveline Crone zich op de ontwikkeling van het jeugdige brein en op de oorzaken van bijvoorbeeld risicogedrag en wisselingen in sociale relaties bij jongeren. Het maatschappelijk belang van dit onderwerp blijkt onder meer uit de belangstelling vanuit het onderwijsveld voor Crones expertise en uit de brede belangstelling voor haar boek Het puberende brein dat in 2008 verscheen. Eveline Crone (1975) is hoogleraar Neurocognitieve Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Leiden, oprichter en hoofd van het Brain & Development Lab en voorzitter van De Jonge Akademie. Zij heeft ruim 50 publicaties op haar naam en houdt regelmatig lezingen voor een breed publiek.

Robbert Dijkgraaf, president van KNAW lichtte de keuze van de jury toe en Ronald Plasterk, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, reikte de prijs, een cheque ter waarde van € 25.000,00 en een bronzen beeld "De Denker", uit.


***

De tiende Avond van Wetenschap & Maatschappij werd gehouden op maandag 2 november 2009 in de Ridderzaal in Den Haag. Het thema van deze bijzondere editie was "Ons Brein".

De Avond van Wetenschap & Maatschappij is ingesteld met als doelstelling de genodigden te confronteren met de rijkdom van de wetenschap en het dichter bij elkaar brengen van wetenschap en maatschappij. De wetenschappers geven geen college, maar de dialoog tussen de top van de wetenschap en prominenten uit andere maatschappelijke sectoren staat centraal. In het tafelgesprek gaat het vooral om overeenkomsten en verschillen tussen werken op hoog niveau in de wetenschap en in Bedrijfsleven, Kunst en Cultuur, Sport, Media en Politiek.

Doel van de Avond is de wederzijdse inspiratie en de voldoening van het boeiende gesprek in een fraaie ambiance met interessante mensen die men al te zelden spreekt. Ook dit jaar werden 26 gerenommeerde Nederlandse wetenschappers uitgenodigd om als 'tafelwetenschapper' met hun disgenoten een discussie te voeren over (op het hoofdthema afgestemde) onderwerpen op hun eigen vakgebied.

Wij zijn bijzonder verheugd dat prof. dr. Peter Hagoort op heeft opgetreden als gastspreker. De titel van de voordracht van Peter Hagoort luidde: ‘In gesprek met ons brein’.

De opening van de Avond werd deze keer verricht door minister-president Balkenende met een voordracht getiteld ‘Kennis is kracht’. Niet alleen de Avond, maar ook de Prijs van Wetenschap & Maatschappij vierde dit jaar haar lustrum. Voor de vijfde maal werd de Prijs uitgereikt aan een onderzoeker of onderzoeksgroep die in het voorafgaande jaar een uitzonderlijke prestatie heeft geleverd op het gebied van wetenschap en maatschappij. Ronald Plasterk, minster van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de prijs uitgereikt.

Deze prijs voor het beste Nederlandse onderzoek dat opvallend wetenschappelijk vernieuwend is en dat uitzicht biedt op een waardevol maatschappelijk effect, staat met ingang van dit jaar als de Huibregtsenprijs bekend – een eerbetoon aan Mickey Huibregtsen, de initiatiefnemer van de Avond van Wetenschap en Maatschappij en bestuurslid van de Stichting De Avond van Wetenschap & Maatschappij.

***

De negende Avond van Wetenschap & Maatschappij

© Frank van Driel
foto: © Frank van Driel

prof. dr. Th.H.M. Rasing heeft de prijs gewonnen voor zijn baanbrekende onderzoek. Zijn onderzoek maakt een doorbraak mogelijk om de opslag van digitale gegevens op een harde schijf 10.000 maal sneller te laten verlopen. Robbert Dijkgraaf, president van KNAW lichtte de keuze van de jury toe en reikte de prijs, een cheque ter waarde van €25.000,00 en een bronzen beeld
"De Denker" uit.


***

De negende Avond van Wetenschap & Maatschappij werd gehouden op maandag 3 november 2008 vanaf 6 uur ’s avonds. Ook dit maal was het weer een bijzondere bijeenkomst waar beoefenaars en beschouwers van de wetenschap elkaar ontmoetten in een bijzondere ambiance: de Ridderzaal te Den Haag.

Het jaar 2009 is het “Darwin Jaar”. Het werk van Darwin heeft een onuitputtelijke reikwijdte en kan op allerlei gebieden toegepast worden. Het thema van de 9de Avond op 3 november was derhalve “Darwin”. Het thema werd breed behandeld, ofwel: hoe is het begrip evolutie doorgedrongen in wetenschap en maatschappij. De keynote spreker van de Avond was prof. dr. Frans B.M. de Waal. Deze vermaarde wetenschapper, bekend van zijn boeken over het gedrag van apen en mensen, en in 2007 gekozen tot de TIME 100: The People Who Shape Our World, heeft het thema van de Avond op aansprekende wijze ingevuld.

De Avond van Wetenschap & Maatschappij is ingesteld met als doelstelling de genodigden te confronteren met de rijkdom van de wetenschap en het dichter bij elkaar brengen van wetenschap en maatschappij. De wetenschappers geven geen college, maar de dialoog tussen de top van de wetenschap en prominenten uit andere maatschappelijke sectoren staat centraal. In het tafelgesprek ging het vooral om overeenkomsten en verschillen tussen werken op hoog niveau in de wetenschap en in Bedrijfsleven, Kunst en Cultuur, Sport, Media en Politiek. Doel was de wederzijdse inspiratie en de voldoening van het boeiende gesprek in een fraaie ambiance met interessante mensen die men al te zelden spreekt.

***

De achtste Avond van Wetenschap & Maatschappij (2007)

De achtste Avond vormde de start van de viering van het 200-jarig bestaan van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in 2008. Het thema van de viering en van de Avond vielen daarom samen. Gekozen was voor het thema: “Magie van Wetenschap”. De aanwezigen kregen een unieke avond voorgeschoteld, waarbij de beste kenners die Nederland op de betrokken gebieden herbergde voorgegaan zijn in een actieve kennismaking met beroemde, onverwachte en maatschappelijk zeer relevante takken van wetenschap. Om de gedachte te bepalen: over DNA, de oerknal, psychoanalyse, spijkerschrift, veroudering, veiligheid, voedsel, energie of de Ridderzaal zelf.

***

De zevende Avond van Wetenschap & Maatschappij (2006)

Op 6 november 2006 werd in de Ridderzaal in Den Haag de 7e Avond van Wetenschap & Maatschappij gehouden. De Avond heeft in 2006 de “Universiteit van de Toekomst” als haar thema gekozen. Het thema van De Avond werd dit keer ontwikkeld in samenwerking met de architect Rem Koolhaas.

Op basis van een aantal feitelijke en visionaire beelden van Rem Koolhaas werd aan elk van de 20 dinertafels door groepjes van vertegenwoordigers uit bedrijfsleven, kunst, media, politiek en wetenschap, een onconventioneel concept ontwikkeld voor deze Universiteit van de Toekomst. Rem Koolhaas heeft in verscheidene projecten vorm gegeven aan dit thema, waaronder het Educatorium voor de Universiteit van Utrecht, voor het studentencentrum op de Mies van der Rohe campus van het Illinois Institute of Technology in Chicago, en voor de nieuwe centrale bibliotheek van Seattle. Koolhaas’ werk en ideeën doorbreken daarbij steeds opnieuw conventionele grenzen.

De gedetailleerde uitwerking van de centrale stellingen en het onderliggende gezamenlijke onderzoek van McKinsey en de aan het Office of Metropolitan Architecture verbonden denktank AMO werden als boek gepubliceerd. Alle deelnemers was gevraagd na afloop van de Avond schriftelijk te rapporteren over hun ervaringen. De gasten hadden aangegeven dat de tafeldiscussies hen nieuwe inzichten hebben gegeven. De meest voorkomende stellingen van de deelnemers over de “Universiteit van de Toekomst” waren:
  • Kiezen, focussen, heroriënteren
  • Talent ontdekken, ontwikkelen en koesteren
  • Streven naar excellentie op internationale schaal
  • Onderzoeksorganisaties versterken en globaliseren
  • Openstaan voor internationale ontwikkelingen
De deelnemers hebben laten weten dat ze de Avond bijzonder inspirerend vonden.

Prijs van Wetenschap & Maatschappij (2006)

Tijdens De Avond werd ook voor de tweede maal de “Prijs van Wetenschap & Maatschappij” uitgereikt. Zeventien wetenschappelijke instellingen hadden hun top wetenschappelijke werkstukken ingezonden voor deze prijs. Uit alle inzendingen werden er acht genomineerd voor de finale. Aan het einde van de avond werd de prijs uitgereikt aan Prof. Dr. C.J.M. Melief voor zijn baanbrekende werk op het gebied van de rol van virussen bij de bestrijding van baarmoederhalskanker. Juryvoorzitter Rob Reneman lichtte de keuze van de jury toe en Staatssecretaris van Economische Zaken Karien van Gennip reikte de prijs uit, waaraan een geldbedrag van €25,000 verbonden was.

Met zijn groep heeft de winnaar een vaccin kunnen ontwikkelen dat is gebaseerd op zogeheten cellulaire immuniteit (afweer op basis van afweercellen die een besmette cel kunnen doden). Nieuw is ook dat het vaccin gebruikt kan worden wanneer er al sprake is van de aanwezigheid van kwaadaardige cellen in de baarmoederhals. Het is aangetoond dat dit vaccin veilig is en inderdaad werkzaam is bij patiënten met baarmoederhalskanker.

De winnaar heeft een nieuw bedrijf opgericht om dit vaccin verder tot ontwikkeling te brengen en heeft de bevindingen beschermd door middel van een octrooi. De resultaten van het onderzoek zijn vastgelegd in een aantal publicaties in Nature in 2005 en 2006.

De jury van de prijs was onder de indruk van de combinatie van zowel de uitstekende kwaliteit en originaliteit van het onderzoek als van zeer groot maatschappelijk belang. Daarnaast was de jury ook in 2006 weer sterk onder de indruk van de kwaliteit van een groot aantal van de andere onderzoeken die zijn voorgedragen voor de prijs, zowel qua onderzoek als qua maatschappelijke relevantie.

***

De zesde Avond van Wetenschap & Maatschappij (2005)

De Oogst van 2005
De genomineerden voor de Prijs van Wetenschap & Maatschappij 2005.

***

De vijfde Avond van Wetenschap & Maatschappij (2004)

Als resultaat van de competitie ‘Boven het maaiveld’ ontstond de stichting
“De Nationale Denktank”.

Foto's

De elfde Avond van Wetenschap & Maatschappij (2010)

De tiende Avond van Wetenschap & Maatschappij (2009)

De negende Avond van Wetenschap & Maatschappij (2008)

De achtste Avond van Wetenschap & Maatschappij (2007)

De zevende Avond van Wetenschap & Maatschappij (2006)
 

Download

Genomineerden van de Huibregtsenprijs 2010

Tafelwetenschappers 2010

Levensschets Darwin
- voorgedragen door Ger Thijs

De Oogst van 2008
- Boek over de genomineerden voor de Prijs van Wetenschap & Maatschappij 2008

De Oogst van 2007
- Boek over de genomineerden voor de Prijs van Wetenschap & Maatschappij 2007

De Oogst van 2006
- Boek over de genomineerden voor de Prijs van Wetenschap & Maatschappij 2006

De Oogst van 2005
- Boek over de genomineerden voor de Prijs van Wetenschap & Maatschappij 2005